طرح‌واره‌درمانی هیجانی

کتاب طرح‌واره‌درمانی هیجانی – مجموعه تند‌آموز رفتاردرمانیشناختی

نویسنده: رابرت لیهی | ترجمه: آیدا انصاری، سپیده نوربخش زاد

معرفی کتاب

کتاب طرح‌واره‌درمانی هیجانی از مجموعه تندآموز رفتاردرمانی شناختی، نوشته رابرت لیهی و ترجمه آیدا انصاری و سپیده نوربخش‌زاد، اثری تخصصی درباره شناخت، تفسیر و تنظیم هیجان‌هاست. این کتاب با تمرکز بر مدل طرح‌واره‌های هیجانی، به بررسی شیوه‌ای می‌پردازد که افراد از طریق آن هیجان‌های دشوار مانند خشم، اضطراب، غمگینی، ناامیدی، حسادت و غبطه را تجربه و مدیریت می‌کنند.

کتاب طرح‌واره‌درمانی هیجانی که توسط انتشارات ارجمند منتشر شده است، در دو بخش نظری و عملی و در مجموع ۳۰ فصل، مبانی و تکنیک‌های این رویکرد نوین روان‌درمانی را ارائه می‌دهد. ویراستاری این اثر را ویندی درایدن بر عهده داشته است.

بررسی کتاب

مدل طرح‌واره‌های هیجانی، رویکردی اجتماعی ـ شناختی برای درک تجربه هیجانی و واکنش افراد به هیجان‌های خود و دیگران است. بر اساس این مدل، افراد درباره ماهیت هیجان، قابل‌کنترل بودن آن و شیوه مناسب تنظیم هیجانی، باورها و نظریه‌های متفاوتی دارند. همین باورها می‌توانند به شکل‌گیری راهبردهای سازگارانه یا مشکل‌ساز منجر شوند.

رابرت لیهی با تکیه بر تجربه پژوهشی و بالینی خود، تصویری منسجم از طرح‌واره‌درمانی هیجانی ارائه می‌کند. کتاب، ضمن توضیح ویژگی‌های متمایز این رویکرد، ارتباط میان برداشت‌های فرد از هیجان و رفتارهایی مانند سرکوب هیجان، نشخوار فکری، اجتناب، سرزنش دیگران یا خود و سوءمصرف مواد را بررسی می‌کند.

ساختار دوگانه کتاب، یعنی بخش ویژگی‌های نظری و بخش تکنیک‌های عملی، آن را برای مطالعه آموزشی و استفاده در فرایند روان‌درمانی مناسب کرده است. مطالب اثر در عین تخصصی بودن، برای خوانندگانی که به شناخت عمیق‌تر هیجان و تنظیم هیجانی علاقه‌مندند، قابل پیگیری است.

اهمیت و کاربرد کتاب

هیجان‌های دشوار بخش طبیعی تجربه انسانی هستند؛ اما شیوه تفسیر و پاسخ به آن‌ها می‌تواند بر سلامت روان، روابط بین‌فردی و تصمیم‌گیری اثر بگذارد. اهمیت کتاب طرح‌واره‌درمانی هیجانی در آن است که به جای تمرکز صرف بر خود هیجان، باورها و برداشت‌های فرد درباره هیجان را نیز بررسی می‌کند.

این اثر می‌تواند به متخصصان کمک کند تا الگوهای ناکارآمد تنظیم هیجان را بهتر شناسایی کرده و درک دقیق‌تری از فرایندهای شناختی و رفتاری مرتبط با مشکلات هیجانی به دست آورند. همچنین مطالعه آن برای آشنایی با رویکردهای نوین رفتاردرمانی شناختی و کاربرد تکنیک‌های عملی در کار بالینی سودمند است.

• ارائه چارچوبی برای فهم رابطه میان طرح‌واره‌های هیجانی و واکنش‌های رفتاری
• بررسی راهبردهای مشکل‌ساز مقابله با هیجان
• کمک به شناخت فرایندهای مرتبط با تنظیم هیجانی
• ارائه مباحث نظری و تکنیک‌های عملی در یک مجموعه منسجم

مفاهیم کلیدی یا سرفصل‌های مهم

مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در کتاب عبارت‌اند از:

• مدل اجتماعی ـ شناختی طرح‌واره‌های هیجانی
• درک، تفسیر و ارزیابی هیجان‌ها
• تنظیم هیجانی و باورهای مرتبط با هیجان
• هیجان‌های دشوار مانند خشم، اضطراب، غمگینی، ناامیدی، حسادت و غبطه
• سرکوب هیجان و اجتناب هیجانی
• نشخوار فکری و سرزنش کردن
• سوءمصرف مواد به‌عنوان راهبردی مشکل‌ساز برای مقابله با هیجان
• ویژگی‌های نظری طرح‌واره‌درمانی هیجانی
• تکنیک‌های عملی در طرح‌واره‌درمانی هیجانی

مخاطبان هدف

این کتاب برای روان‌درمانگران، روان‌شناسان بالینی، متخصصان حوزه سلامت روان، مشاوران، روان‌پزشکان و دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی، روان‌پزشکی و مشاوره مناسب است. همچنین علاقه‌مندان به مباحث هیجان، تنظیم هیجانی و رویکردهای شناختی ـ رفتاری می‌توانند از محتوای آن بهره ببرند.

متخصصانی که به دنبال منبعی فشرده و در عین حال جامع برای آشنایی با مبانی و کاربردهای طرح‌واره‌درمانی هیجانی هستند، می‌توانند این اثر را در فهرست منابع مطالعاتی خود قرار دهند.

جمع‌بندی

کتاب طرح‌واره‌درمانی هیجانی نوشته رابرت لیهی، منبعی تخصصی برای شناخت نقش باورها و برداشت‌های فرد در تجربه و تنظیم هیجان است. این کتاب با پوشش مباحث نظری و تکنیک‌های عملی، راهی منسجم برای آشنایی با یکی از رویکردهای نوین در حوزه روان‌درمانی و رفتاردرمانی شناختی فراهم می‌کند.

اگر به دنبال خرید کتابی درباره هیجان‌های دشوار، طرح‌واره‌های هیجانی و راهبردهای تنظیم هیجان هستید، این اثر از انتشارات ارجمند می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای مطالعه تخصصی و استفاده آموزشی یا بالینی باشد.