درسنامه اخلاق پزشکی

مراقبتهای مدرن پزشکی، معضلات پیچیده ی اخلاقی را که دارای جنبه‌های متعد برای بررسی می‌باشند، افزایش داده است، اما اغلب پزشکان آمادگی قبلی برای کنترل این شرایط را ندارند. این کتاب، مخصوصاً برای تقویت کردن انگاره‌های اخلاقی در ذهن پزشکان متخصص داخلی و ارتقای آن در عملکرد آنان و فراهم کردن ابزاری برای یافتن راه حل‌های اخلاقی برای این مسائل منتشر شده است. این کتاب فهرستی از “درست‌ها و نادرست ها” نیست، بلکه تلاشی برای حساس سازی ضمیر ناخودآگاه پزشکان است که در حقیقت اساس تمامی تصمیم‌گیری‌های اخلاقی است.

بنظر می‌رسد پزشکان بخصوص متخصصین داخلی، از امتیاز پرداختن به روابط پزشک ـ بیمار آگاه هستند، روابط مخصوصی که می‌توانند تبادل دانش و مراقبت علمی را در چهارچوبی از اخلاقیات و اعتماد تسهیل نمایند. سعی شده است این کتاب طوری فراهم شود که به تمامی روابطی که پزشک از یک سو درگیر است، بپردازد، اما هسته اصلی تمامی این روابط، ارتباط پزشک ـ بیمار می‌باشد.

در نهایت به مرکزیت بیمار در تمامی موضوعات اخلاق پزشکی می‌پردازیم. بسیاری از انجمن‌های پزشکی در سیاست‌های خود مشخص نموده اند، که از نظر اخلاق پزشکی، منافع بیمار باید اولین ملاحظه در تصمیم‌گیری برای مراقبت باشد. هدف این کتاب این است که بتواند به پزشکان داخلی در تصمیم‌گیری پیرامون چالش‌های اخلاقی که در کار هر روزشان با آنها مواجهند کمک نماید، و راههای مؤثر برای اولویت دادن به بیمار پیدا نمایند.

دیباچه

مقدمه

اخلاق پزشکی چیست؟

چرا باید اخلاق پزشکی بیاموزیم؟

اخلاق پزشکی، اخلاق حرفه ای، حقوق بیماران

نتیجه گیری

چه چیز خاصی در مورد اخلاق پزشکی وجود دارد؟

مسئولیت پزشکان

گستره حقوقی

انواع مسئولیت پزشکان از دید قوانین ایران

مسئولیت قراردادی و خارج از قرارداد

مسئولیت اخلاقی و حقوقی

مسئولیت کیفری و مدنی

تفاوت‌ها در مسئولیت کیفری و مدنی

مسئولیت انتظامی یا حرفه‌ای

بیمه مسئولیت پزشکی

مسئولیت بین‌المللی پزشکان

معیار اخلاقی بودن

روند سیر اخلاق پزشکی

اخلاق پزشکی در فراسوی مرزها

نقش انجمن جهانی پزشکی ( WMA)

رویکرد‌های غیر عقل گرایانه (non-Rational)

رویکردهای عقل گرا (Rational)

وظیفه‌شناسی

نتیجه گرایی

اصول گرایی

اخلاق فضیلت گرا

نتیجه گیری

ویژگی خاص ارتباط پزشک و بیمار

حقیقت گویی

خبر بد، بگوییم یا نگوییم؟

خبر بد چیست؟

بیماران حق دارند خبر بد را بدانند؟

بیماران دوست دارند خبر بد را بشنوند؟

محدودیت پزشکان و دیدگاه آنها در مورد افشای خبر بد چیست؟

چگونه خبر بد را بگوییم؟

افشای خبر و پاسخ به پرسش‌های دشوار

افشای خبر بد از منظر فرهنگ اسلامی

احترام و رفتار برابر

پزشکان و چالش‌های جدید اخلاقی و اجتماعی

برائت و رضایت بیمار

‬برائت و رضایت از دید قانون مجازات اسلامی و فقه اسلامی

مقدمه

تعریف برائت

مصادیق برائت در فقه، قوانین

ب – برائت در قوانین

شرایط عدم مسئولیت پزشکی

۱) اجازه قانونگذار

۲) قصد درمان

۳) مشروعیت اعمال پزشکی

۴) رعایت موازین پزشکی

۵) رضایت بیمار

۶) اخذ برائت

اخذ برائت و اشکالات وارده

قتل ناشی از اعمال جراحی

اخذ برائت قبل از درمان

اخذ رضایت قبل از درمان

معاینه پزشکی بدون رضایت بیمار

نتیجه

ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی ﺑﺮای ﺑﯿﻤﺎران ﻓﺎﻗﺪ ﺻﻼﺣﯿﺖ‬

‫رازداری‬‬‬‬

توصیف

ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آﻏﺎز ﺣﯿﺎت‬

ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﭘﺎﯾﺎن زﻧﺪﮔﯽ‬

قتل ترحم آمیز

بخش اول منظور از قتل ترحم آمیز

۱) انواع قتل ترحم آمیز

۲) شرایط قتل ترحم آمیز

بخش دوم: مطالعه تطبیقی قتل ترحم آمیز

۱) قتل ترحم آمیز از دیدگاه حقوقی غربی

۲) قتل ترحم آمیز از دیدگاه حقوق اسلامی

مباحث فقهی حقوقی پیوند اعضا در مبتلایان به مرگ مغزی

تشخیص مرگ مغزی

مرگ مغزی از دیدگاه فقها

موضع گیری‌های متفاوت

استدلال مخالفان

دلایل موافقان

دیدگاه فقه و حقوق اسلامی

نتیجه گیری

ﮔﺰارش ﻣﻮرد

‫ﻧﮑﺎت وﯾﮋه در رواﺑﻂ ﭘﺰﺷﮏ – ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭼﯿﺴﺖ؟‬‬‬‬

وفاداری دوگانه (Dual Loyalty)

تخصیص منابع

بهداشت عمومی (Public Health)

بهداشت جهانی (Global Health)

بازگشت به گزارش موردی

گزارش مورد

چالش‌های اختیار پزشکی

ارتباط با پزشکان همکار، اساتید و دانش آموختگان

گزارش عملکردهای نا امن و غیر اخلاقی

رابطه با دیگر حرفه‌های بهداشتی

همکاری و تعاون

حل و فصل تعارضات

بازگشت به گزارش مورد

گزارش مورد

اهمیت پژوهش در پزشکی

تحقیق در پزشکی

الزامات اخلاقی

کمیته بررسی اخلاقی

شایستگی علمی

ارزش اجتماعی

منافع و مضار

رضایت آگاهانه

رازداری

تعارض نقش ها

گزارش صادقانه نتایج

افشا گران (Whistle blowers)

موضوعات حل نشده

بازگشت به گزارش مورد چهارم

مسئولیت‌ها و مزایای پزشکان

مسئولیت نسبت به خود

آینده اخلاق پزشکی